Bệnh gan nhiễm mỡ là gì? Nguyên nhân và điều trị gan nhiễm mỡ

Bệnh gan nhiễm mỡ là gì? Nguyên nhân và điều trị gan nhiễm mỡ

Bệnh gan nhiễm mỡ là một trong những căn bệnh phổ biến trong cuộc sống ngày nay. Nguyên nhân của bệnh đến từ những thói quen nhiều người vô tình mắc phải mà không hay biết. Bài viết sau đây sẽ giải thích về gan nhiễm mỡ, cội nguồn và cách điều trị hiệu quả!

Bệnh gan nhiễm mỡ là gì?

Gan là gì? Chức năng của gan với cơ thể

Gan có vô số chức năng phục vụ cho hoạt động sống, ước tính có thể đến con số 500, sau đây là các chức năng tiêu biểu: 

- Sản xuất mật, hỗ trợ hoạt động tiêu hóa.

- Tổng hợp protein cho cơ thể.

- Dự trữ sắt, vitamin, khoáng chất

- Chuyển hóa chất dinh dưỡng thành năng lượng.

- Tạo ra các chất giúp đông máu.

- Giúp chống lại nhiễm trùng bằng cách tạo ra các yếu tố miễn dịch; loại bỏ vi khuẩn và lọc độc tố khỏi máu.

Bệnh gan nhiễm mỡ là gì?

Bệnh gan nhiễm mỡ xảy ra khi chất béo dư thừa tích tụ nhiều trong gan. Bệnh gan nhiễm mỡ có thể tiến triển qua 4 giai đoạn: 

Mức 1. Gan nhiễm mỡ: không có biểu hiện gì cụ thể nếu chưa tiến triển

Mức 2. Viêm gan nhiễm mỡ: ngoài lượng chất béo dư thừa còn xảy ra viêm

Mức 3. Xơ hóa: viêm gan kéo dài đã gây ra sẹo, tuy nhiên gan vẫn hoạt động bình thường

Mức 4. Xơ gan: Mô sẹo ngày càng nhiều làm suy yếu khả năng hoạt động của gan, đây là giai đoạn nghiêm trọng và không thể hồi phục được nữa. 

Các giai đoạn của gan nhiễm mỡ

Các giai đoạn của gan nhiễm mỡ

Phân loại bệnh gan nhiễm mỡ

Uống nhiều rượu thường xuyên sẽ dẫn đến sự tích tụ chất béo trong tế bào gan, gây ra gan nhiễm mỡ. Tuy nhiên bạn có thể mắc bệnh này ngay cả khi không uống nhiều rượu, do đó có bệnh gan nhiễm mỡ thường được phân loại như sau: 

1. Bệnh gan nhiễm mỡ KHÔNG do rượu (Nonalcoholic Fatty Liver Disease - NAFLD)

Tình trạng chất béo dư thừa lưu trữ trong gan của những người ít uống rượu bia. NAFLD ngày càng phổ biến trên khắp thế giới, đặc biệt là ở các quốc gia phương Tây. Ở Hoa Kỳ, đây là hình thức phổ biến nhất của bệnh gan mãn tính, ảnh hưởng đến khoảng một phần tư dân số. Có 2 loại NAFLD khác nhau:

  • Gan nhiễm mỡ đơn giản không do rượu: chỉ đơn giản là có nhiều mỡ thừa trong gan, chưa có tác hại hay biểu hiện gì cụ thể.

  • Viêm gan nhiễm mỡ không do rượu (Nonalcoholic Steatohepatitis - NASH): đáng lo ngại hơn một chút, viêm và tổn thương tế bào gan có thể dẫn đến xơ gan, ung thư gan.

2. Bệnh gan nhiễm mỡ DO RƯỢU (Alcoholic Fatty Liver Disease - AFLD)

Uống nhiều bia rượu gây hại đến gan. Bệnh gan nhiễm mỡ do rượu là giai đoạn sớm nhất của bệnh gan liên quan đến rượu. Do đó bệnh này có thể phòng tránh bằng cách “tránh xa” bia rượu, ngoài ra hạn chế bia rượu cũng sẽ khiến bệnh thuyên giảm. Cũng gồm 2 loại AFLD khác nhau:

  • Gan nhiễm mỡ đơn giản do rượu: khi chưa có viêm và biến chứng khác

  • Viêm gan nhiễm mỡ do rượu (Alcoholic Steatohepatitis - ASH): nếu không điều trị kịp thời sẽ dẫn đến xơ hóa, nặng hẳn sẽ dẫn đến suy gan. 

3.Bệnh gan nhiễm mỡ CẤP TÍNH trong thai kỳ (Acute Fatty Liver of Pregnancy - AFLP)

Bệnh xảy ra khi chất béo dư thừa tích tụ trong gan khi người mẹ mang thai. Đây là một biến chứng mang thai hiếm gặp nhưng nghiêm trọng với nguyên nhân chính xác chưa được xác định, mặc dù có thể do di truyền. Bệnh thường xuất hiện trong giai đoạn 3 tháng cuối của thai kỳ. Nếu không được điều trị, bệnh sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và bé. Người mẹ cần được theo dõi sau sinh và tình trạng gan sẽ trở lại bình thường trong vài tuần sau đó. 

Triệu chứng bệnh gan nhiễm mỡ

Cả bệnh gan nhiễm mỡ DO rượu và bệnh gan nhiễm mỡ KHÔNG do rượu đều là những căn bệnh thầm lặng với ít hoặc không có triệu chứng đáng kể. Nếu có, bạn chỉ cảm thấy mệt mỏi và khó chịu ở khu vực ổ bụng trên bên phải. 

Triệu chứng phù chân, vàng da khi mắc gan nhiễm mỡ

Triệu chứng phù chân, vàng da khi mắc gan nhiễm mỡ

Khi có những triệu chứng rõ rệt, rất có thể người bệnh đang mắc viêm gan nhiễm mỡ, tiến triển dần thành xơ gan (với ngày càng nhiều mô sẹo xuất hiện). Tổn thương do xơ gan là vĩnh viễn không thể hồi phục, vậy nên khi có những triệu chứng sau đây thì người bệnh cần được thăm khám khẩn cấp: đau bụng; ăn không ngon; sụt cân; buồn nôn; bồn chồn mệt mỏi; ngứa da; vàng da, vàng mắt; chướng bụng; dễ bị bầm tím, nhìn rõ mạch máu dưới da;  nước tiểu sậm màu, phân nhợt nhạt; mở rộng ngực hơn bình thường (ở nam giới);...

Biến chứng của bệnh gan nhiễm mỡ

Biến chứng của bệnh gan nhiễm mỡ nói chung là xơ gan. Xơ gan xảy ra do cơ chế phòng vệ của chính gan: ngăn chặn tình trạng viêm bằng cách tạo ra các mô sẹo từ các mô gan. Tình trạng viêm gan kéo dài khiến các mô sẹo xuất hiện ngày càng nhiều dẫn đến: 

  • Tích tụ chất lỏng trong bụng (cổ trướng); 

  • Các tĩnh mạch trong thực quản dễ vỡ và chảy máu; 

  • Nhầm lẫn và dễ buồn ngủ (bệnh não gan);

  • Ung thư gan; suy gan giai đoạn cuối (gan ngừng hoạt động)

Khoảng 5-12% người mắc viêm gan nhiễm mỡ không do rượu sẽ tiến triển bệnh thành xơ gan.  

Nguyên nhân gây bệnh gan nhiễm mỡ

Nguyên nhân dẫn đến gan nhiễm mỡ

Bình thường chất béo vẫn có mặt trong gan nhưng khi tích lũy quá nhiều chất béo dư thừa thì mới hình thành bệnh gan nhiễm mỡ. 

Uống nhiều rượu có thể gây ra bệnh gan nhiễm mỡ do rượu (AFLD). Sử dụng rượu nặng có thể thay đổi một số quá trình trao đổi chất nhất định trong gan. Sản phẩm trao đổi chất này kết hợp với axit béo, dẫn đến hình thành chất béo tích tụ trong gan.

Nguyên nhân gây bệnh gan nhiễm mỡ

Nguyên nhân gây bệnh gan nhiễm mỡ

Đối với người không uống rượu, nguyên nhân chưa được xác định cụ thể tại sao chất béo lại tích lũy nhiều trong gan của họ. Có thể do cơ thể họ tạo ra quá nhiều chất béo hoặc quá trình chuyển hóa chất béo không đủ hiệu quả.

Một số bệnh lý nền khác cũng có thể thúc đẩy sự tích lũy chất béo trong gan. Chúng là thừa cân, béo phì; tình trạng kháng insulin; lượng đường huyết cao; máu nhiễm mỡ;...

Đối tượng dễ mắc bệnh gan nhiễm mỡ

Mắc những chứng bệnh hoặc tình trạng dưới đây sẽ tăng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ KHÔNG do rượu (NAFLD):

  • Cholesterol cao 

  • Lượng chất béo trong máu cao

  • Béo phì

  • Hội chứng buồng trứng đa nang

  • Ngưng thở khi ngủ

  • Bệnh tiểu đường

  • Suy tuyến giáp, suy tuyến yên

  • Tiền sử bệnh gan trong gia đình

  • Người mang thai

  • Tiền sử phơi nhiễm, ví dụ virus viêm gan C

  • Giảm cân cấp tốc

Người mắc viêm gan nhiễm mỡ KHÔNG do rượu (NASH) có nhiều khả năng ở các nhóm sau: 

  • Người già 

  • Người mắc bệnh tiểu đường 

  • Những người có mỡ cơ thể tập trung vùng bụng

Một đơn vị đồ uống cồn tiêu chuẩn chứa khoảng 14 gam cồn. Nam giới uống từ 15 đơn vị trở lên; nữ giới uống từ 8 đơn vị trở lên trong một tuần sẽ được coi là tiêu thụ nhiều rượu.

Ngoài việc tiêu thụ nhiều rượu thì các yếu tố làm tăng khả năng mắc gan nhiễm mỡ do rượu như: tuổi cao; suy dinh dưỡng; béo phì, hút thuốc; mắc virus viêm gan mãn tính như viêm gan C; mang gen; là người Mỹ gốc Phi hoặc gốc Tây Ban Nha;... 

Phòng ngừa và điều trị bệnh gan nhiễm mỡ

Điều trị bệnh gan nhiễm mỡ

Bệnh gan nhiễm mỡ hoàn toàn có thể chữa được, như đã nói, nó là bệnh nhẹ nhất trong các bệnh gan liên quan đến rượu bia. 

Hiện chưa có thuốc đặc trị cho bệnh gan nhiễm mỡ. Như đã đề cập, các căn bệnh liên quan thừa cân, thừa chất béo là tác nhân dẫn đến gan nhiễm mỡ vậy nên một trong những cách điều trị hữu hiệu là giảm cân (giảm mỡ). Bạn chỉ cần giảm 3-5% trọng lượng là có thể giảm dần lượng chất béo trong gan.

Điều trị bệnh gan nhiễm mỡ

Hãy nói “Không” với rượu bia khi mắc bệnh về gan nói chung

Kiêng rượu là phương thức điều trị tiếp theo, giúp lá gan bớt tổn thương. Bạn có thể sử dụng thêm thực phẩm chức năng hỗ trợ gan thải độc, giúp gan khỏe mạnh và có thể chuyển hóa chất béo được tốt hơn. 

Gan nhiễm mỡ cũng gây ra bởi virus viêm gan A, B, C vậy nên cần tiêm vắc xin chống các loại virus này. Trong trường hợp gan nhiễm mỡ đã tiến triển đến xơ gan, suy gan thì phẫu thuật ghép gan có thể là phương án hữu hiệu nhất. 

Phòng ngừa bệnh gan nhiễm mỡ

Gan nhiễm mỡ là căn bệnh phổ biến trong đời sống hiện đại, vậy nên phòng ngừa có lẽ chính là phương án điều trị hữu hiệu nhất. Cách phòng ngừa chính là thay đổi lối sống:

  • Tập thể dục nhiều hơn. Cố gắng hoạt động ít nhất 30 phút mỗi ngày hầu hết các ngày trong tuần.

  • Đối xử tốt với lá gan: tránh làm những việc gây hại với lá gan, ví dụ ngủ muộn (11h đêm là giờ gan thải độc, cần ngủ sâu)

  • Dùng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ

  • Quản lý lượng đường trong máu, mỡ trong máu, cholesterol trong máu. 

  • Hạn chế rượu bia tối đa, tất nhiên rồi!

Thực phẩm có lợi cho gan

Thực phẩm có lợi cho gan

Chế độ ăn giúp điều trị và phòng ngừa gan nhiễm mỡ:

  • Thực phẩm lành mạnh và thực phẩm giàu chất xơ: hoa quả tươi, rau xanh, yến mạch, protein lành mạnh, sản phẩm từ sữa ít béo, chất béo và dầu mỡ lành mạnh.

  • Giảm calo: hạn chế những thực phẩm có calo cao

  • Hạn chế thực phẩm: nhiều muối (natri), tinh bột hấp thụ nhanh (bánh mì trắng, cơm, bánh ngọt); chất béo lão hóa (thịt đỏ, đồ chiên, sản phẩm từ sữa giàu chất béo), chất béo chuyển hóa (đồ chiên, snack,...)

  • Tránh ăn động vật có vỏ sống: do chúng có thể mang vi khuẩn, vi rút

  • Uống nhiều nước để hỗ trợ gan, thận lọc máu.  

Bổ sung Sulforaphane giải độc gan điều trị gan nhiễm mỡ

Có thể thấy rõ các biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh gan nhiễm mỡ trên đều xoay quanh điều chỉnh yếu tố “đầu vào” của cơ thể. Với chức năng lọc máu, gan thường xuyên tiếp xúc với chất độc vậy nên hỗ trợ gan thải độc sẽ khiến lá gan khỏe mạnh và “rảnh tay” xử lý các chức năng khác. Đào thải chất độc không những hỗ trợ chức năng gan mà còn có thể cải thiện làn da, hỗ trợ giảm cân và cải thiện sức khỏe tinh thần. Vậy nên bổ sung chất hỗ trợ giải độc gan sẽ là biện pháp hữu hiệu, khả thi để ta phòng ngừa, điều trị gan nhiễm mỡ!

Kagome Sulforaphane với hiệu quả bảo vệ sức khoẻ và chức năng gan vượt trội

Kagome Sulforaphane với hiệu quả bảo vệ sức khỏe và chức năng gan vượt trội

Sulforaphane là cái tên không còn xa lạ tại các quốc gia phát triển. Đây là một hợp chất tự nhiên, có mặt trong bông cải xanh và các rau họ cải. Sulforaphane được coi là “siêu thực phẩm” bởi một loạt công dụng tuyệt vời với sức khỏe như: giải độc cơ thể, cải thiện chức năng gan, diệt vi khuẩn HP, hỗ trợ điều trị tự kỷ, thậm chí ngăn ngừa ung thư. Bổ sung Sulforaphane thường xuyên sẽ hỗ trợ đáng kể bảo vệ sức khỏe bạn và gia đình. Bạn có thể bổ sung bằng cách tiêu thụ bông cải xanh, súp lơ xanh,..., bột mù tạt. Tuy nhiên cần lưu ý cách chế biến, nếu nấu kỹ quá sẽ làm hao hụt hàm lượng Sulforaphane. Phương án hiệu quả để hấp thụ qua đường thực phẩm là ăn sống hoặc xay thành sinh tố rau củ.  

Tổng kết

Bài viết đã cung cấp thông tin chi tiết để giải thích bệnh gan nhiễm mỡ là gì, cùng với đó là những kiến thức để phân biệt, điều trị và phòng ngừa gan nhiễm mỡ. Hãy quan tâm đến lá gan và thăm khám định kỳ để phát hiện kịp thời bạn nhé!

Trong trường hợp muốn bổ sung Sulforaphane nhanh, tiện lợi, hiệu quả hơn thì bạn có thể tham khảo sản phẩm nhập khẩu trực tiếp từ Nhật Bản Kagome Sulforaphane: https://sulforaphane.com.vn/products/co-ban-tpbvsk-kagome-sulforaphane
Bài trước Bài sau